Chấn thương trong thể thao và những cách xử lý

Đối với những ai đã từng chơi thể thao thì chấn thương sẽ là một phần không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách xử trí đúng ngay từ ban đầu nhằm giúp chấn thương hồi phục tốt và nhanh nhất.

Phân loại chấn thương

Chấn thương trong thể thao thường được chia làm ba loại. Thứ nhất là chấn thương phần mềm. Bao gồm các tổn thương về cơ, gân, dây chằng do nhiều nguyên nhân khác nhau như vận động quá sức, va chạm trực tiếp… Loại chấn thương thứ hai là chấn thương khớp. Trật khớp là một ví dụ điển hình. Loại chấn thương cuối cùng là các tổn thương về xương, có thể kể tới như rạn hay gãy xương.

Lật cổ chân (bong gân) là chấn thương thường gặp

Chấn thương phần mềm được phân loại làm ba mức độ: độ I, độ II và độ III. Chấn thương độ I thường là các chấn thương rất nhẹ, không ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Các chấn thương như giãn rất nhẹ cơ dây chằng, gân hay các vết thương bầm tím chưa quá sưng, chỉ đau nhiều khi vận động mạnh hay chịu lực lớn sẽ được liệt vào chấn thương độ I. Ở mức độ này, số lượng các bó cơ bị rách <25% và sẽ tự hồi phục sau 1 đến 2 tuần thực hiện pháp đồ R.I.C.E.


Chấn thương độ II là các chấn thương gây ảnh hưởng đến các hoạt động của cơ, làm mất vững một phần khớp gối. Ở mức độ này, các bó cơ, gân, dây chằng bị rách từ 25% đến 75% các bó sợi, sưng bầm tụ máu tại chỗ và gây ra cảm giác đau nhiều.


Chấn thương độ III là chấn thương ở mức độ nặng nhất. Dấu hiệu của chấn thương tăng lên nhiều, khớp sưng nhiều, mất vững. Có thể trật khớp bán phần hay toàn phầm. Tổn thương bao gồm đứt toàn bộ số sợi gân, cơ hay dây chằng.

Xử lí chấn thương như thế nào cho đúng cách?

Nhiều người chơi thể thao nghiệp dư, khi gặp chấn thương có những cách xử lí rất sai lầm như: xoa dầu nóng, hoặc cố chịu đau để chơi hết hiệp… Và còn có cả những người không có hiểu biết mà tự nắn chỉnh khớp khi nghi ngờ trật khớp….Đây hoàn toàn là những hiểu biết và sơ cứu sai lầm của người chơi thể thao nói chung. Không phải chấn thương nào cũng tự ý xử lí được, có những chấn thương nếu không đưa người bệnh vào các cơ sở y tế sẽ làm trầm trọng tổn thương

Sơ cứu ban đầu rất quan trọng

Với chấn thương phần mềm, bệnh nhân cần tuân thủ công thức R.I.C.E để có thể giảm đau, giảm sưng nhanh nhất. Cụ thể là R: rest – nghỉ ngơi; I: ice – chườm lạnh; C – compression- băng ép; E: elevation – treo cao tay hoặc kê cao chân bị thương.  Với các chấn thương ở độ II và độ III, có thể xử lý bước đầu theo công thức R.I.C.E, nhưng sau đó nhất thiết phải đưa người bệnh vào cơ sở y tế để các bác sĩ thăm khám và đưa ra được pháp đồ điều trị.

Lưu ý khi chườm lạnh

Khi chườm lạnh, có thể cho một vài viên đá lạnh vào túi nilon – cho nước rồi buộc kín lại, hay bọc khăn vải ướt bên ngoài, chườm lên vùng tổn thương. Nhiệt độ chườm mát tốt nhất là từ 6-12 độ sẽ giúp giảm chảy máu, giảm sưng, giảm đau, giảm viêm, thời gian từ 15 đến 30 phút. Không nên chườm trực tiếp đá lạnh hay chườm quá lâu. Điều này có thể gây bỏng lạnh và thiểu dưỡng chất ở vùng bị tổn thương. Khi chườm có thể phối hợp với băng ép. 

Chườm đá ngay sau khi dính chấn thương sẽ giúp giảm đau, giảm sưng

Nên chườm lạnh trong 24-72 giờ đầu sau chấn thương. Thời gian chườm kéo dài từ 15 đến 30 phút rồi nghỉ, không nên chườm quá lâu. Trong 48 giờ đầu không được chườm nóng, xoa bóp các loại dầu nóng, kéo nắn chi ở vùng bị tổn thương vì dễ khiến tổn thương tăng lên, chảy máu và sưng nề nhiều hơn. Điều này cũng làm hiện tượng viêm tăng lên. Nếu kéo dài sẽ làm mô bị tổn thương lâu lành hoặc lành với sẹo xấu. Đặc biệt đối với dây chằng, việc xoa bóp với các loại dầu có thể kích thích hình thành các mô sợi (Fibro) thế cho các sợi collagen, dẫn đến giảm tính đàn hồi của dây chằng. Sau khi lành dây chằng trở nên yếu và dễ bị tổn thương lại.

Trong chấn thương do chơi thể thao việc sơ cứu ban đầu là tối quan trọng và vô cùng cần thiết. Việc xử lí này giúp giảm triệu chứng , ổn định tổn thương, góp phần làm tổn thương nhanh hồi phục hơn.

Xem thêm các bài viết hay về sức khỏe tại đây.

1
Leave a Reply

Leave a Reply

  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
%d bloggers like this: